Verbinding in Montenegro (3/3)
Met de handen nog paars van het verwerken van verse pruimen uit haar boomgaard heet ze ons welkom. “Sorry voor mijn vieze handen. Wil je wat zelfgemaakte pruimenlikeur?”
Terwijl we plaatsnemen in een houten hut met uitzicht op een vallei waar we de schaapjes kunnen tellen haalt de boerin de zelfgemaakte drank tevoorschijn. Het is gebruikelijk om een groot deel van de pruimenoogst te verwerken tot likeur of rakija, een soort cognac. In het volgende jaar wordt deze drank gedeeld met iedereen die langskomt, op welk moment van de dag dan ook.
Als je aankomt bij een huis is er meestal wel tijd om even te zitten. De bankjes voor de huizen in katuns (de zomerdorpen) getuigen hiervan. Boeren leggen hun werk neer om je in ieder geval van drinken en eten te voorzien, maar vaak ook om een praatje te maken. Ze lijken kalm, ondanks dat hun werk nooit ophoudt.
“In de stad heb je automatisch een leven van stress. Hier is het werk zwaar en is onze dag gevuld, maar we hebben altijd tijd voor koffie of om bij te praten.”
In de positieve cirkel van Leven van Genoeg staan ‘meer aandacht voor God en Zijn schepping’ en ‘recht doen aan mens, dier en milieu’. Ik kan me niet aan de gedachte onttrekken dat tijd maken voor de ander een vorm van recht doen is. Bewust aandacht besteden aan het welkom heten van de ander en het delen van je tijd is jezelf verbinden met een ander schepsel van God.
Wanneer de boeren geen tijd hadden om te gaan zitten mocht ik vaak een stukje met hen meelopen. Zo liep ik met een herder achter zijn 800 schapen aan en stelde ik vragen terwijl een boer paaltjes de grond in tikte om te voorkomen dat zijn koeien de rijpe bessen zouden eten. Ze maakten mentale ruimte vrij om met me te kletsen, ondanks dat ze geen fysiek rustmoment hadden.
De oplossing van een vol leven ligt niet in meer tijd, zo schreef John Mark Comer in De radicale uitbanning van haast. De oplossing is ons leven simplificeren met focus op de dingen die er echt toe doen. Voor de boeren in Montenegro is dit de maaltijd met elkaar delen, tijd maken voor een praatje en samen genieten van de opbrengst van je land. We kunnen in ons leven tot op zekere hoogte keuzes maken in wat we wel of geen aandacht willen geven. Wat doet er echt toe voor jou? Hoe kun je recht doen aan de mens en de rest van de schepping met jouw tijd?
Dit was het laatste deel van het drieluik over mijn tijd in Montenegro. We zijn op zoek naar nieuwe collega’s om te schrijven en te vertellen. Interesse? Ga dan naar https://www.levenvangenoeg.nl/vacature-vertellers-schrijvers/








