Gods Natuur in Montenegro (2/3)
Terwijl we met een boerin staan te praten bij haar tuinhekje komt haar man met de schaapskudde aangelopen. Hij daalt met een pasgeboren lammetje in zijn armen de berg af. Het wordt in een zacht hoopje gras gelegd en al snel probeert het – met wisselend resultaat – op te staan. Maar kijk! Even later springt het lammetje stuntelig om ons heen.
Zoals ik vorige week schreef was ik de laatste weken in Montenegro voor mijn masterscriptie. Daardoor sprak ik met veel boeren die seizoensgebonden met hun vee en bezittingen de bergen intrekken om goed gras te vinden. Ik mocht God zien in hun omgang en sterke verbondenheid met de natuur.
De tijd van de dag en het weer zijn geen mysterie voor deze boeren. “We hebben geen klok nodig, we kijken naar onze schaduw en weten hoe laat het is.” In weer en wind zijn ze buiten met hun kuddes, gevormd door de kou, regen en mist in de herfstmaanden. Op hun gezichten valt het buitenleven te lezen. Ze laten hun ritmes bepalen door zon en maan, al brengt de smartphone hier verandering in: “we zijn nu langer wakker, omdat we op ons scherm kijken.”
De beer en wolf kunnen een bedreiging zijn voor het vee. Veel gezinnen leven in de bergen naast een bos waar beren wonen. Toch gaat het bijna nooit mis. “We hebben beide ons eigen leefgebied. We leven in vrede naast elkaar.” Het geeft me een paradijselijk gevoel: in vrede samenleven. Een andere boerin vertelde trots dat ze de bedreigde plantensoorten toedekt met wat blad, zodat nieuwsgierige mensen ze niet kunnen vinden en plukken. Zo dragen veel boeren in de bergen hun steentje bij aan natuurbehoud.
De gezinnen verwerken veel producten van dichtbij huis. Paprika’s, aardappelen, melk, eieren, alles wordt gebruikt voor de dagelijkse maaltijden. Ze herkennen de paddenstoelen en vruchten die je in de berglandschappen kunt vinden en gebruiken of verkopen deze. Ik verwonder me over een bestaan waarin je van bijna alles kunt zeggen dat je het zelf hebt verbouwd of dat je het van je buren hebt gekregen. Toch is het niet altijd makkelijk. Je bent volledig afhankelijk van het weer, de grond en wat de natuur geeft. De bewoners zijn trots op hun bestaan en vinden vreugde in de opbrengst van het land.
God is in deze samenleving vooral te vinden in de Servisch Orthodoxe kerken, maar over Hem praten gebeurt weinig. Toch zie ik Hem in dit leven met de natuur. Toen ik de herder met het lammetje in zijn armen ontmoette stond Jezus als Herder even voor me. Een bijzondere ervaring die me lang bij zal blijven. Waar ontmoette jij Hem afgelopen week?
Volgende week neem ik jullie mee in de gastvrijheid van de Montenegrijnse bevolking in het laatste deel van deze drieluik. Tot dan!
We zijn op zoek naar nieuwe collega’s om te schrijven en te vertellen. Interesse? Ga dan naar https://www.levenvangenoeg.nl/vacature-vertellers-schrijvers/
